July 9, 2026
हॉट चॉकलेट
July 2, 2026
युरोपचा उन्हाळा
युरोपचा उन्हाळा आम्ही अनुभवला, अगदी गेल्या आठवड्यात! ज्या बातम्या येत होत्या – सिग्नल वितळले, रस्ते वितळले, छतं तापली, तापलेल्या छतांवर लोकांनी ’क्रेप’ आणि ’ऑमलेट्स’ केली, पर्यटनस्थळं बंद केली, लोकांवर प्रशासनाने पाण्याचे फवारे मारले… हे सगळं सत्य आहे, आम्ही अनुभवलं आहे. आमचा बदललेला रंगही त्याची साक्ष देईल!
या उष्ण झळाचं मुख्य कारण आहे तिथली भौगोलिक स्थिती. उन्हाळ्याचे महिने मुख्यत्वे जून, जुलै, ऑगस्ट. तेव्हा दिवस मोठा. मोठा म्हणजे जवळपास अठरा तासांचा. सूर्य सकाळी ५-६ पासून उगवतो, तो रात्री ९ नंतरच मावळतो. या दीर्घ दिवसात सूर्य २०-२५ डिग्री तापमानात असेल तर तो फारच अल्हाददायक ’समर’ असतो युरोपियनांसाठी. लोक दिवसचे दिवस त्या हव्याहव्याशा उन्हात हिंडतात. कारण, बाकी महिने ऊन दुर्मीळ असतं, असलं तरी त्यात जीव नसतो.
या वर्षी मात्र ’सुपर एल-निनो’मुळे सूर्य युरोपात तापला. विशीत असलेलं तापमान तापमानमापकात ’तिशी’त पोचलं आणि शरीराला त्याच्या ’चाळिशी’च्या झळा बसायला लागल्या. ’समर’चा आनंद लुटण्यासाठी बाहेर पडलेल्या पर्यटकांसह स्थानिकही या झळांचे शिकार झाले. तिकडचा सूर्य पेटला, की तो नुसताच तळपत नाही, तर तो शरीराचं निर्जलीकरण करतो. तोंडावर पाणी मारा, बाटलीभरून पाणी प्या, आईसक्रीम खा… शरीरावर त्याच परिणामच होत नाही. सूर्य सारं काही शोषून घेतो. उघड्या जगेवर असूनही श्वास घ्यायला त्रास होतो, घुसमटायला होतं.
बर, बाहेर गरम होतंय, म्हणून घरात बसावं, तर तिथली घरं एरवीच्या हिवाळ्यापासून सुरक्षित रहावी, म्हणून आतूनही बंदिस्त असतात! त्यामुळे, बाहेर गरम, घरात गरम… होरपळायला होतं. भारतात लोकांना वाटलंच, की आम्ही काय ४५ डिग्रीत कित्येक वर्ष जगतोय की! पण आपल्याकडे उशीरात उशीरा सूर्यास्त संध्याकाळी ७ ला होतो, त्यामुळे रात्रीत तापमान कमी व्हायलाही वेळ मिळतो. शिवाय रात्री आपण खिडक्या, दारं उघडी टाकतो, रात्रीचा बाहेरचा थंडावा आपण घरात घेतो. तिथल्या घरात काचांचा वापर खूप असतो. काचा एकदा गरम झाल्या, की त्यांची उष्णता घरात पसरते, ती कमी व्हायला स्कोपच नसतो. आपल्याकडे घरोघरी पंखे आणि आता अनेक ठिकाणी एसीही असतात. तिकडे, आठ-दहा महिने गारच हवा असल्याने, पंखेसुद्धा लोकांकडे क्वचितच असतात. त्यामुळे गरमी कमी होणार कशी? असं ते सगळं आहे.
असो. ती लाट गेली आता. आता युरोप नेहेमीसारखं अल्हाददायक झालं आहे. पण परत जेव्हा लाट येईल, (आणि जागतिक तापमानवाढ होत असल्याने, ती येईलच) तेव्हा तिच्याशी दोन हात करायला प्रशासन आणि लोक सज्ज असतील. या हवेतून बोध घेऊन ते काहीतरी उपाययोजना करतील, अशी खात्री नक्की वाटते.
दरम्यान, आपल्याकडे पावसाळा सुरू झालाय. दरवर्षीपेक्षा पाऊस यंदा कमीच आहे, तरी दर वर्षीसारखा पूर येईलच, खड्डे पडतीलच, रस्ते वाहून जातीलच, गटारं तुंबतीलच, वीज जाईलच. पावसाळा दुर्मीळ नाही, तरी त्यावर काहीही उपाययोजना शक्य नाही, हेही दुर्दैवाने खात्रीने सांगू शकतो.
जसा भारतीय उन्हाळा आणि युरोपीय उन्हाळ्यात फरक आहे, तसाच फरक प्रशासनातही आहे, विचारसरणीत आहे आणि म्हणून प्रगतीतही आहे. हे या निमित्ताने सांगावसं वाटलं.
June 9, 2026
“मा बहन”
“मा बहन” एक one time watch movie नक्की आहे.
१) अत्यंत सुंदर, डोळे दिपवणारी सुंदर स्त्री नव्याने कोणत्याही वसाहतीत रहायला आली, की तिचं सौंदर्य हेच तिचा शाप ठरतं. तिच्याबद्दल काहीही ठाऊक नसताना तिने तिच्या नवऱ्याला फसवलेलंच असणार, त्याच्या प्रॉपर्टीवरच तिचा डोळा असणार, ती बदफैली असणारच, ती व्यभिचारीच असणार हे सो कॉल्ड पांढरे कपडे परिधान करणाऱ्या पांढरपेशा समाजाने ठरवलेलंच असतं. एका बाईबद्दल असे विचार करणारे हे पांढरपेशे लोक स्वत: मनाने किती काळे असतात, कृत्य किती काळी करतात याचा त्यांना मात्र सोयिस्कर विसर पडतो आणि समाजालाही. हा या सिनेमाचा बेस, यावर आधारित गोष्ट आहे.
२) “मा बहन” हे नाव scandalous वाटतं? चित्रपटाची जाहिरात करण्यासाठी मुद्दामच sensationalise केलेलं marketing gimmick वाटतं ना? मग ’मा-बहन’ वरून सर्रास दिल्या जाणाऱ्या शिव्या कशा वाटतात? त्या derogatory नाही वाटत? एखाद्या स्त्रीला प्रत्यक्ष किंवा आता ऑनलाईन ट्रोल करताना दिलेल्या शिव्या ’मा-बहन’वरूनच असतात ना? एखाद्याचं चारित्र्यहनन करण्यासाठी दिलेल्या शिव्याही ’मा-बहन’वरूनच असतात ना? म्हणून सिनेमाचं नावही ’मा-बहन’, शिवाय एक आई आणि तिच्या दोन मुलींचीही ही गोष्ट आहेच.
३) माधुरी दिक्षितवर टीका करणारे लोक बरेच आहेत. “ती आम्हाला तरुण असतानाही कधी आवडली नाही. आता तर काय म्हातारचळच लागलाय” वगैरे (कोणीही विचारलेलं नसताना) मतं देणारे कैक आहेत. माधुरीने कोणाचीच पर्वा न करता, संपूर्ण करियर तिला पाहिजे तेच सिनेमे केलेत. यात अगदी नगण्य रोल्सपासून मेनस्ट्रीम हीरॉइनपर्यंत, सपोर्टिंग रोल्स, नॉन-ग्लॅमरस रोल्स… सगळं केलंय. या सिनेमातही माधुरीने उत्तम काम केलंय. बॉलीवुडच्या अतिशय यशस्वी, कमालीच्या लोकप्रिय, टॉप हिरॉइनने ही बरीच ग्रे शेड असलेली भूमिका साकारली यातच तिचं कौतुक आहे. ती आज साठ वर्षांची आहे! चेहरा निबर दिसतो. पण ग्रेस टिकवून आहे. संपूर्ण सिनेमात फुलाफुलांच्या साडीत आहे. एक इंचही अंगप्रदर्शन नाही. बिनधास्त काम करताना कुठे कुठे अडखळलीही आहे. पण मिसफिट अजिबात नाही.
४) माधुरीचे स्लीव्हलेस ब्लाउज हा या सिनेमातला एक महत्त्वाचा घटक आहे. एक स्वतंत्र पात्रच आहे! मुळात थोड्या मागास भागात एक स्त्री स्लीव्हलेस ब्लाउज घालते, यावरूनच तिचं चरित्र ठरवलं जात असेल, तर अशी स्त्री “डायन”, “कुल्टा” असणारच, ना? हे या ब्लाउजचं महत्त्व!
५) तृप्ती डिमरीला १०० पैकी १०० मार्क. अप्रतिम, सहज काम! ती जयाच वाटते. या रोलसाठी अन्य कोणाचा विचारच आता करवणार नाही. तिला यापुढे असेच चांगले सशक्त रोल्स मिळूदेत. सुषमाचं काम करणारी “धरना” म्हणून मुलगी रीलस्टार आहे. तिला फार वेगळं काम नाहीये, पण तिचा वावर अगदी सराईत आहे. रवी किशन, गीतांजली कुलकर्णी आपापली कामं चोख करतात. त्यांना जास्त स्कोप नाहीये.
६) ट्रेलरवरून कळलंच असेल, की रेखा, जया आणि सुषमा ही यातल्या पात्रांची नावं आहेत. ही “निरमा”च्या जाहिरातीतली अत्यंत फेमस नावं आहेत. यातली “हेमा” मिसिंग आहे, असं वाटू शकतं. आहे का?
७) काही दिग्दर्शकीय बारकावे दाद द्यावे असे आहेत, पण चुकाही भरपूर आहेत. काही पात्रांना फार खोली नाही, अर्धवट आहेत. हा सिनेमा सर्वोत्कृष्ट आहे, असा दावा नाहीच, पहिलंच वाक्य आहे, की एकदा बघावा असाच आहे, पण नक्की बघावा असा आहे. “माधुरीला काय म्हातारचळ लागलाय” असं नुसतं म्हणण्यापेक्षा, नक्की बघा. माधुरी तर दिसेलच, वर मनोरंजन होईल, थोडा सटायर दिसेल आणि आणखी दोन गोष्टीही समजतील.
#MABEHEN #Netflix


